BiyolojiSindirim Sistemi Konu Anlatımı, YGS LYS Ders Notları. SİNDİRİM. Besin maddelerinin su ve enzimler yardımıyla yapıtaşlarına kadar parçalanması olayına sindirim denir. A. SİNDİRİM ŞEKİLLERİ. 1. Mekanik Sindirim. Fiziksel etkilerle besinlerin daha küçük parçalara ayrılmasıdır. Besinlerin kimyasal yapısı 2019LGS Fen Bilimleri Sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre Değerlendirilmesi Fiziksel ve Kimyasal Değişimler konusu 8. Sınıf 4. Ünitenin ikinci konusudur. F.8.4.2. Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Önerilen Süre: 4 ders saati Konu / Kavramlar: Fiziksel değişim, kimyasal değişim. Kazanımlar F.. Fiziksel ve kimyasal değişim arasındaki farkları, çeşitli olayları gözlemleyerek açıklar. 9 Sınıf Kimya – Ders 20 – Sıvılar 1. Watch on. Reklamlar. İsabet Akademi: Sıvılar 2. Soru: X atomunun bütün elektronları için iyonlaşma enerjisi değerleri (kJ/mol) sırasıyla 900, 8 ve 21007 şeklindedir. Buna göre, X atomu için, I. 2. periyot elementidir. ll. 2A grubundadır. Değişim ister fiziksel, ister kimyasal olsun bu değişimlere her zaman bir enerji değişimi eşlik eder. -Tepkime ısı alıyorsa (endotermik) Girenler +ısı —>ürünler. -Tepkime ısı veriyorsa (ekzotermik) Girenler —-> ürünler + ısı. şeklinde gösterilir. Kimyasal değişimler, fiziksel değişimlere göre daha fazla enerji YCvW. İçindekilerEtkileşimleri Kimyasal Türlere Göre SınıflandırmaÖrnekEtkileşimleri Sağlamlığına Göre SınıflandırmaÖrnekBağ Enerjisi ve EtkileşimlerEtkileşimler Bağlar Nasıl Kurulur?ÖrnekEtkileşimlerin Genel ÖzellikleriÖrnekÖrnekKonu Özeti Sevgili öğrencim, ünitenin adında geçen “etkileşim” kavramının “bağ” anlamına geldiğinden daha önce bahsetmiştik. Bu yüzden, kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılması demek, kimyasal türler arasında kurulan bağları sınıflandırmak demektir. Bu derste işimiz;bağların temel mantığını,isimlerini vehangi sınıfa ait olduklarını öğrenmek olacaktır. Bağların nasıl kurulduğu ile ilgili ayrıntılar ilerleyen derslerin konusudur. Etkileşimleri Kimyasal Türlere Göre Sınıflandırma Kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılması için kullanılan kriterlerden biri, etkileşimi kuran kuran türlere göre, kimyasal türler arası etkileşimler ikiye ayrılırAtomlar arası etkileşimler Sadece atomlar ve iyonlar arasında kurulan arası etkileşimler Sadece moleküller arasında kurulan “Atomlar Arası” ve “Moleküller Arası” olarak sınıflandırmanın bazı güçlükleri vardır. Mesela;Yemek tuzunda NaCl, atomlar değil iyonlar arasında bir etkileşim suda; tuz iyonları ile su molekülleri arasında bir etkileşim kurulmuştur. Yani bir iyon ile bir molekül etkileşimi Na metali attığımızda, H2 gazı oluşur. Bu olayda da Na atomları ile su molekülleri arasında bir etkileşim gaz atomlarının katı veya sıvı halde iken kurdukları etkileşim atomlar arasıdır fakat, moleküller arası etkileşimler gibi gibi, etkileşimler sadece atomlar arası ya da moleküller arasında yüzden, etkileşimleri sağlamlığına göre sınıflandırmak daha doğru bir yoldur. Örnek Merve, sıra arkadaşı Zeynep’e, etkileşimlerin sınıflandırılmasını anlatmaktadır. Zeynep bu esnada Merve’ye şu soruyu sormuştur “Öğretmen, kimyasal türler arası etkileşimleri;– Atomlar Arası Etkileşimler– Moleküller Arası Etkileşimlerolarak sınıflandırmanın, bazı sorunlarının olduğunu söyledi. Ama ben bu sınıflandırmanın sorunlarını pek anlamadım.” Buna göre Merve, Zeynep’in kafa karışıklığını gidermek için aşağıdakilerden hangisini söylerse, amacına ulaşamaz? A Atomlar ile moleküller arasında kurulan etkileşimler de İyonlar ile atomlar arasında kurulan etkileşimler de İyonlar ile moleküller arasında kurulan etkileşimler de Moleküller ile moleküller arasında kurulan etkileşimler de İyonlar ile iyonlar arasında kurulan etkileşimler de vardır. Etkileşimleri Sağlamlığına Göre Sınıflandırma Sağlamlığına göre, kimyasal türler arası etkileşimler ikiye ayrılır Güçlü etkileşimlerBu sınıfa giren bağları koparmak daha zordur, daha çok enerji etkileşimlere “kimyasal bağlar” da etkileşimlerBu sınıfa giren bağlar daha zayıftır ve daha kolay etkileşimlere “fiziksel bağlar” da denir. Aşağıdaki şema, güçlü ve zayıf etkileşimleri detaylı olarak göstermektedir Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması Van der Waals Etkileşimlerine;“Van der Waals Kuvvetleri” veya “Van der Waals Bağları” da denir. Bir etkileşimin güçlü mü zayıf mı olduğu bağ enerjisinden anlaşılır. Örnek I Burak Dipol-dipol etkileşimlerini koparabilecek kadar Serkan Dipol-iyon etkileşimlerini koparabilecek kadar Mert İyon-indüklenmiş dipol etkileşimlerini koparacak kadar Naim Kovalent bağı koparacak kadar Barış London kuvvetlerini koparacak kadar güçlüdür. İsimleri verilen bu beş kişi arasında bir bilek güreşi turnuvası düzenlesek, kimin şampiyon olmasını daha çok bekleriz? A Burak B Serkan C Mert D Naim E Barış Bağ Enerjisi ve Etkileşimler Bağ enerjisi; bir bağı koparmak için gereken etkileşimin bağ enerjisi ne kadar yüksekse, bağ o kadar sağlam enerjisinde 40 kj/mol değeri bir sınır olarak kabul göre; bağ enerjisi değeri 40 kj/mol veya daha büyük olan bağlar güçlü etkileşim olarak enerjisi 40 kj/mol değerinden daha küçük olan bağlar da zayıf etkileşim olarak sınıflandırılır. Etkileşimler Bağlar Nasıl Kurulur? Bütün kimyasal türlerde proton ve elektronlar pozitif +, elektron ise negatif - yüklü yükler birbirini iter, zıt yükler birbirine yaklaşırsa aralarında bir itme kuvveti oluşur. Protonlar için de aynı şey bir elektron ile bir proton birbirine yaklaşırsa, aralarında bir çekim kuvveti oluşur ve birbirlerini bu temel kural bir etkileşimin oluşmasında sağlayan şeydir. Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Bir etkileşimin kurulması için, iki kimyasal türün birbirine yeterince yaklaşması yaklaşan iki kimyasal tür arasına hem itme kuvvetleri oluşur hem de birbirine yaklaşan iki kimyasal tür arasında oluşan itme kuvvetleri daha baskın gelirse, bu iki tür yollarına devam ederler ve aralarında herhangi bir bağ kimyasal türler arasında; çekme kuvvetleri daha baskın gelirse kimyasal türler birbirini çeken iki mıknatıs gibi yapışırlar ve aralarında bir bağ kurulmuş kimyasal tür arasındaki çekim kuvveti ne kadar güçlü ise o kadar güçlü bir etkleşim oluşur ve oluşan bu güçlü etkileşim zor kopar. Örnek I A atomunun elektronları B atomunun protonlarını B atomunun protonları A atomunun protonlarını A atomunun protonları B atomunun elektronlarını iter. Deniz, birbirine doğru yaklaşan A ve B atomları arasında, yukarıdaki etkileşimlerin oluştuğunu iddia etmektedir. Öğretmeni ise bu iddialar arasında yanlış veya yanlışlar olduğunu fark etmiştir. Buna göre, Deniz’in öğretmeninin fark ettiği yanlışlar, hangileridir? A Yalnız I B Yalnız II C Yalnız III D II ve III E I ve III Etkileşimlerin Genel Özellikleri Güçlü ve zayıf etkileşimler olmasaydı, bütün evren 118 elementin gazından oluşurdu. Evrende, ne katı bir madde, ne sıvı bir madde, ne de bir bileşik göremezdik. Çünkü; bütün katılar, sıvılar ve bileşikler varlığını etkileşimlere güçlü ve zayıf bağlar, yeterince yaklaşmış iki atomun elektronları ile protonları arasındaki karşılıklı çekim kuvvetinden başka bir şey değildir İki mıknatısın zıt kutuplarının birbirini çekmesi gibi.Atomlar arasında oluşan karşılıklı çekim kuvveti, güçlü olursa güçlü bir etkileşim kurulur, zayıf olursa da zayıf bir etkileşim metal ile bir ametal atomu arasında oluşan güçlü etkileşim adı iyonik ametal atomu arasında oluşan güçlü etkileşimin adı kovalent metal atomu arasında kurulan güçlü etkileşimin adı metalik oluşurken, iyonik ya da kovalent bağlar kurulur. Metalik bağ güçlü bir bağ olmasına rağmen bileşik oluşumunda bir rolü bağ, molekülleri oluşturan güçlü bir bağ, kristalleri oluşturan bir güçlü bileşiklerin kimyasal türleri birbirine bağlanmak isterlerse zayıf etkileşimleri tercih ederler. İki molekülü güçlü bir etkileşim ile etkileşimler, moleküller arasına çizilen kesikli çizgiler ile resimde, su moleküllerini bir arada tutan hidrojen bağları gösterilmiştir. Hidrojen Bağı – Zayıf Etkileşimler Zayıf etkileşimler, maddelerin katı ya da sıvı halde olmasını birbiri içinde çözünmesini sağlayan bağlar da zayıf etkileşimlerdir. Yani tuz ve su birbirinde çözünürken, tuz iyonları ile su melekülleri arasına bir zayıf bağ olaylarda fiziksel bağlar oluşur veya kopar. Kimyasal olaylarda kimyasal bağlar oluşur ya da bağ güçlü bir bağdır fakat metalik bağın oluşması ya da kopması kimyasal bir olay değildir. Örnek Güçlü ve Zayıf Etkileşimlerin Gösterimi Onur, performans ödevi olarak, yukarıdaki şekli hazırlamıştır. Şekilde, üç tane NH3 Amonyak molekülünün top-çubuk modeli ve bağları göstermiştir. Kimya dersinde, tahtaya kalkan Onur, bu şekli sınıf arkadaşlarına anlatmaktadır. Buna göre, Onur, bu şekil ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini söylerse arkadaşlarını yanıltmış olur? A 4 numaralı bağ bir zayıf 1, 2 ve 3 numaralı bağlar kovalent Şekil katı ya da sıvı NH3 maddesinin kimyasal türlerini 4 numaralı bağı koparsa, madde gaz haline 4 numaralı bağı koparmak, 1 numaralı bağı koparmaktan daha zordur. Örnek Esra, bir behere saf su koymuş, beheri de bir ocağın üzerine koyup altını yakmıştır. O esnada, telefonu çalan Esra, telefon görüşmesi için laboratuvardan dışarıya çıkmış ve uzun bir görüşme yapmıştır. Laboratuvara geri döndüğünde ise, suyun tamamen buharlaştığını fark etmiştir. Buna göre, Esra’nın buharlaştırdığı bu su ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir? A Sıvı halden gaz haline Su molekülleri arasındaki güçlü etkileşimler Su molekülleri arasındaki zayıf etkileşimler Esra’nın ocağı yakıp telefon görüşmesi yapması çok tehlikeli bir Su bir hal değişimi tepkimesi vermiştir. Konu Özeti Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması konusunda bilememiz gerekenler şunlardır Kimyasal türler arası etkilelşimler demek, kimyasal türlerin aralarında kurdukları bağlar türler arası etkileşimler, bağı kuran kimyasal türlere göre ikiye ayrılırAtomlar arası etkileşimler Sadece atomlar ve iyonlar arasında kurulan arası etkileşimler Sadece moleküller arasında kurulan türler arası etkileşimler, bağın sağlamlığına göre de ikiye arılırGüçlü etkileşimler Bu sınıfa giren bağları koparmak daha zordur, daha çok enerji gerektirir. Güçlü etkileşimlere “kimyasal bağlar” da etkileşimler Bu sınıfa giren bağlar daha zayıftır ve daha kolay koparlar. Zayıf etkileşimlere “fiziksel bağlar” da etkileşimler 3 tanedirİyonik bağKovalent bağMetalik bağZayıf etkileşimler 2 tanedirVan der Waals KuvvetleriHidrojen BağıVan der Waals Kuvvetleri 6 tanedirDipol – iyon etkileşimleriDipol – dipol etkileşimlerDipol – indüklenmiş dipol etkileşimleriİyon – indüklenmiş dipol etkileşimleriİndüklenmiş dipol – indüklenmiş dipol etkilemişleri Bu etkileşimlere London Kuvvetleri de denir.Bütün etkileşimler, elektronlar ve protonlar arasındaki çekim kuvvetinden başka bir şey kimyasal tür birbirine yaklaştığınıda, aralarında itme kuvvetleri de oluşur çekme kuvvetleri de. Bağ kurulabilmesi için, kimyasal türler arasındaki çekim kuvvetlerinin daha güçlü olması bağlar, güçlü etkileşimlerdir. Kimyasal olaylarda, güçlü etkileşimler oluşur ya da etkileşimlerin hepsi fiziksel bağdır. Fiziksel olaylarda, zayıf etkileşiler oluşur ya da etkileşimler maddelerin katı ve sıvı halde olabilmesini etkileşimler, maddelerin birbiri içinde çözünebilmesini etkileşimler, bileşiklerin oluşmasını sağlar. İyonik bağ ile iyonik bileşikler oluşur, kovalent bağ ile de kovalent bileşikler bağ iyonik bileşiklerin kristallerini, kovalent bağ kovalent bileşiklerin moleküllerini etkileşimler, molekküler arasına çizilen kesikli çizgilerle gösterilir. FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİMLERFiziksel Değişim Maddenin dış görünüşü ile ilgili olan özelliklere fiziksel özellik denir. Bu özellikler, boyut, fiziksel hâl katı, sıvı ve gaz, akışkanlık, yoğunluk, sertlik, erime noktası, kaynama noktası, çözünürlük gibi özelliklerdir ve zayıf etkileşimlerin bir sonucudur. Bir olayda sadece fiziksel özellikler değişiyorsa bu olay bir fiziksel olay ya da fiziksel değişimdir. Fiziksel olaylarda, moleküler düzeyde zayıf etkileşimler ortadan kalkar ya da tekrar oluşur. Kağıdın yırtılması, buzun erimesi, camın kırılması, şekerin suda çözünmesi vb. fiziksel değişim örnekleridir. Fiziksel değişimlerde;-Toplam kütle korunur.– Maddenin kimlik özelliği kesinlikle değişmez. Yani kimyasal türler aynı kalır.– Maddenin tanecikleri arasındaki boşluklar, taneciklerin hareketliliği, taneciklerin sahip olduğu enerjiler, taneciklerin birbirlerine göre konumları Değişim Maddenin iç yapısı ile ilgili olan özelliklere kimyasal özellik denir. Kimyasal özellikleri değişen maddelerin fiziksel özellikleri de değişir. Yanma, nötrleşme, elektroliz, fotosentez, solunum, mayalanma, ekşime, paslanma, çürüme, kokuşma gibi olayların tamamı kimyasal değişimdir. Kimyasal değişimlerde rol oynayan parçacık elektrondur. Kimyasal bir olay, elektron alış verişi ya da elektron ortaklaşması sonucu oluşur. Maddelerin çekirdek yapısı proton, nötron değişmez. Kimyasal değişimlerde; -Toplam kütle korunur.– Atom cinsi ve sayısı korunur.– Toplam proton, nötron ve elektron sayısı korunur.– Toplam yük değişimlere kimyasal tepkime reaksiyon adı verilir. Kimyasal tepkimeler kimyasal denklemlerle ifade edilir. Bu denklemlerde bir veya birden fazla madde tepkimeye girerek reaktif bir veya birden fazla yeni madde ürün oluşumu belirtilir. Girenler ve ürünler arasına —> şeklinde bir ok konur. Kimyasal denklemlerde yer alan maddelerin fiziksel hâlleri sembol ya da formülden sonra parantez içinde yazılır. Bu gösterim; Katı ise k, sıvı ise s, gaz ise g ve suda çözünmüş ise suda veya aq şeklinde yapılır. Değişim ister fiziksel, ister kimyasal olsun bu değişimlere her zaman bir enerji değişimi eşlik ısı alıyorsa endotermikGirenler +ısı —>ürünler-Tepkime ısı veriyorsa ekzotermikGirenler —-> ürünler + ısı şeklinde gösterilir. Kimyasal değişimler, fiziksel değişimlere göre daha fazla enerji değişimi ile gerçekleşir.[one_half]Fiziksel olaylara örnekler;1. Şeker pancarından şeker eldesi2. Buğdaydan un eldesi3. Yoğurttan ayran eldesi4. Sütten tereyağı eldesi5. Açıkta bırakılan kolonyanın havaya yayılması6. Katı iyod, naftalin ve kuru buzun katı CO2 süblimleşmesi7. Damıtma ve ayrımsal damıtma8. Suyun donması ve buharlaşması9. Buzun erimesi10. Buzdolabında karlanma olması11. Kış aylarında pencere camlarının buzlanması12. Mumun erimesi13. Margarinin erimesi14. Havanın sıvılaştırılması15. Çiy, kırağı, kar, dolu ve yağmur oluşumu16. Elektrik tellerinin yaz aylarında esneyip kış aylarında gerginleşmesi17. Camın elmasla kesilmesi18. Bakır çubuğun ısıtılarak eritilmesi19. Metallerin tel ve levha hâline getirilmesi20. Metallerden alaşım oluşması21. Gökyüzünün renginin gün batımında maviden kızıla dönmesi22. Gökkuşağının oluşumu23. Deniz suyundan saf su ve tuz eldesi24. Soğutulan çözeltiden, çözünmüş olan katının kristallenmesi Örneğin, reçelin şekerlenmesi25. Ham petrolün ayrımsal damıtılması ham petrolden benzin eldesi26. Odunun talaş hâline getirilmesi27. Camın ışığı geçirmesi28. Metallerin ısı ve elektriği iletmesi29. Hidroelektrik santrallerinde elektrik üretilmesi30. Camın kırılması31. Kağıdın yırtılması32. Yemek tuzunun, şekerin ve alkolün suda çözünmesi33. Karbon dioksit gazından kuru buz eldesi34. Araba radyatörlerine antifiriz karıştırılması35. Kış aylarında göl ve havuz sularının donması[/one_half][one_half_last]Kimyasal Olaylara Örnekler;1. Fotosentez2. Bitkilerin özümleme ile aldıkları karbon dioksiti solunum yolu ile geri vermesi3. Sütün ekşimesi4. Sütten yoğurt eldesi5. Sütten peynir eldesi6. Tereyağının bozulması7. Etin kokuşması8. Dinamitin patlaması9. Pilden elektrik üretilmesi10. Demirin paslanması11. Gümüşün Ag kararması12. Metallerin asitte çözünmesi13. Suyun elektrolizi14. Mumun, kağıdın, kömürün, odunun, doğal gazın… yanması15. Yağlı boyanın kuruması16. Yumurtanın bozulması17. Limonun, ekmeğin, salçanın, peynirin… küflenmesi18. Çöplüklerde metan gazı CH4 oluşması19. Meyvelerin çürümesi20. Yaprağın sararması21. Üzüm suyundan sirke eldesi22. Şarabın sirkeye dönüşmesi23. Undan ekmek yapılması24. Çimento harcının sertleşmesi25. Sodyum Na ve potasyum K gibi metallerin suda çözünmesi26. Sıvı iyonik bileşiklerin elektroliz ile elementlerine ayrıştırılması27. Asit ile baz tepkimeleri Nötrleşme28. Kloroflorokarbon türevi gazların ozon tabakasını delmesi29. Karbon dioksit gazının kireç suyunu bulandırması30. Kireç taşından sönmemiş kireç eldesi31. Termoelektrik santralde elektrik akımının üretilmesi32. Kömürün küle dönüştürülmesi33. Mayalanma Örneğin, hamurun mayalanması34. Tuzlu suyun elektriği iletmesi[/one_half_last]Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi Tepkime denklemi yazılırken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta her iki taraftaki atomların cinslerinin ve sayılarının eşit olmasıdır. Bu eşitliğin sağlanabilmesi için element ve bileşiklerin baş tarafına bazı katsayılar yazılması gerekir. Bu kat sayılar bileşik ya da elementler ile çarpım denklemi denkleştirilirken; -Atom sayısı en fazla olan bileşiğin katsayısı genellikle 1 katsayısı kesirli hâlde bulunan maddeler genellikle en sona bırakılır.– Element moleküllerinin H2,O2,N2….vb katsayıları kesirli olabilir.– Denklemin en küçük tam sayılarla denkleştirilmesi isteniyorsa denklem katsayıları uygun bir sayı ile sadeleştirilir ya da çok atom içeren CH4 olduğundan katsayısı 1 alınırÜrünlerde 1 tane C ve 2 tane H olduğundan CO2’nin katsayısına 1, H2O’nun katsayısına 2 toplam 4 tane O olduğundan O2’nin kat sayısı 2 Tepkime Türleri Mumun, kağıdın, odunun, kömürün, doğal gazın yanması, çöplüklerde metan CH4 gazının oluşması, çimento harcının sertleşmesi, suyun elektrolizi, besinlerin hücrelerde yakılması ve sindirilmesi, asit ile bazın tepkimesi, mağaralardaki sarkıt ve dikitlerin oluşması gibi olaylar gözlemlediğimiz kimyasal tepkime örnekleridir. Milyonlarca farklı kimyasal tepkime vardır. Ancak bunların hepsi, çok az sayıdaki tepkime türlerinden veya gruplarından birine Analiz Tepkimeler Bir maddenin ısı ya da elektrik enerjisi kullanılarak elementlerine veya daha basit bileşiklere dönüşmesini gösteren tepkimelerdir. Bu tepkimelere termal bozunma tepkimeleri de Oluşum Tepkimeleri İki ya da daha çok elementin tepkimeye girerek bileşik oluşturduğu tepkime TepkimeleriBir maddenin oksijen O2 gazı ile tepkimeye girmesine yanma denir. Yanma için, yanıcı madde, hava oksijen ve tutuşma sıcaklığı gerekir. Bu üç faktörden birinin eksikliği yanmayı durdurur. Yanmanın olduğu ortamda yanan madde ile oksijenin ilişkisi kesilirse yanma engellenmiş olur. Bunun için karbon dioksit CO2 gibi havadan daha ağır ve oksijenle tepkime vermeyen maddeler kullanılır. Yanma tepkimeleri genellikle hızlı gerçekleşmesine rağmen demirin oksijenle yanması paslanma yavaş yanmaya örnektir. Yanma tepkimelerinin büyük çoğunluğu ısı veren ekzotermik tepkimelerdir. Fakat azot N2 gazının yanması gibi ısı alanlar endotermik da vardır. Yanma sonucunda yanan maddedeki elementlerin oksijenli bileşikleri oksitleri elde edilir. Yapısında C ve H atomları ya da C, H ve O atomları içeren bileşikler organik bileşikler yandıklarında CO2 ve H2O oluştururlar. Her madde yanıcı değildir. Yanıcı olmayan ve ısıya karşı dayanıklı olan maddeler yangın söndürücü olarak kullanılmaktadır. CO2, SO3 gibi bazı oksitler ve soygazlar – Baz Tepkimeleri H+ iyonunun alınıp verildiği tepkimelerdir. H+ iyonu veren maddeler asit, alan maddeler ise bazdır. Bir asit ile bir bazın sulu çözeltileri arasında gerçekleşen tepkimelere nötrleşme tepkimeleri de denir. Asit ile baz tepkimeye girdiğinde nötrleşerek tuz ve su – baz tepkimelerindeki net iyon denklemi;şeklindedir. Bir çözeltinin asit çözeltisi mi, yoksa baz çözeltisi mi olduğunu anlamak için pH kağıtları ya da belirteçler indikatör kullanılır. Oda koşullarında nötral çözeltilerin ve saf suyun pH değeri 7’dir. Asit çözeltilerinin pH değeri 7’den küçük, baz çözeltilerinin pH değerleri 7’den büyüktür. Turnusol belirteci asidik ortamda kırmızı, bazik ortamda mavi renk verir. Fenolftalein belirteci ise asidik ortamda renksiz, bazik ortamda pembe renk – Çökelme Tepkimeleri Bir maddenin diğer bir madde içerisinde molekül ya da iyonlarına ayrışarak homojen dağılmasına çözünme denir. Kovalent yapılı şeker, etil alkol gibi maddeler suda moleküler çözünürken, iyonik yapılı NaCI, KI gibi bileşikler suda iyonlaşarak çözünürler. Bir çökelme tepkimesinde belirli katyon ya da anyonlar birleşerek çökelek çökelti denen ve suda çözünmeyen iyonik bir katı oluşur. Potasyum iyodür ve kurşun II nitrat suda çözünerek renksiz çözeltiler oluşturan tuzlardır. Bu iki tuzun sulu çözeltisi karıştırıldığında sarı renkli kurşun II iyodür çökelerek çözeltiden ayrılır. Tepkime sonunda suda çözünmeyen bir katı oluşturan bu tür tepkimelere çökelme tepkimesi denir. Net iyon denklemi,şeklindedir. İçindekilerÜnitenin BölümleriBu Üniteyi Anlamak İçin Bilmen GerekenlerÜnitenin Anahtar KavramlarıÜnitenin KazanımlarıKimyasal TürKimyasal Türler Arası Etkileşimlerin SınıflandırılmasıGüçlü EtkileşimlerZayıf EtkileşimlerFiziksel ve Kimyasal Değişimler Sevgili öğrencim, “Kimyasal Türler Arası Etkileşimler” ünitesi Kimya 9 dersinin 3. ünitesidir. Bu ünite bir TYT konusudur. Kimyasal Türler Arası Etkileşimler ünitesinden, TYT sınavında, her sene ortalama 1 tane soru çıkmaktadır. Ünitenin Bölümleri Kimyasal TürKimyasal Türler Arası Etkileşimlerin SınıflandırılmasıGüçlü EtkileşimlerZayıf EtkileşimlerFiziksel ve Kimyasal Değişimler Bu Üniteyi Anlamak İçin Bilmen Gerekenler Kimyanın Sembolik DiliAtomun YapısıElementlerin SınıflandırılmasıTam Sayılar Pozitif ve Negatif Sayılar Ünitenin Anahtar Kavramları Apolar kovalent bağDeğerlik elektronuHidrojen bağıİyonİyonik bağKimyasal bağKovalent bağMetalik bağMolekülMoleküller arası etkileşimPolar kovalent bağ Ünitenin Kazanımları Kimyasal Türler Arası Etkileşimler ünitesinin sınırları ve bilmeniz gereken konular şunlardır Kimyasal Tür Kimyasal türleri kavramına girilmez. Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması Kimyasal türler arasındaki etkileşimleri türler arası sınıflandırma, atomlar arası ve moleküller arası şeklinde yapılır; bu sınıflandırmanın getirdiği güçlüklere etkileşimlere örnek olarak iyonik, kovalent ve metalik bağ; zayıf etkileşimlere örnek olarak da hidrojen bağı ve van der Waals kuvvetleri verilir. Güçlü Etkileşimler İyonik bağın oluşumunu iyonlar arası etkileşimler ile atomların ve tek atomlu iyonların Lewis sembolleri verilir. Örnekler periyodik sistemdeki ilk 20 element arasından bileşiklerin yapısal birimleri ile molekül kavramının karıştırılmamasına vurgu bağların açıklanmasında bilişim teknolojilerinden animasyon, simülasyon, video vb. bağlı bileşiklerin sistematik adlandırmasını atomlu ve çok atomlu iyonların NH4+, OH–, NO3–, SO42-, CO32-, PO43-, CN–, CH3COO– oluşturduğu bileşiklerin adlandırılması değerlikli metallerin Cu, Fe, Hg, Sn, Pb oluşturduğu bileşiklerin adlandırılması bileşiklerinin adlandırılmasına bağın oluşumunu atomlar arası elektron ortaklaşması temelinde bağlar sınıflandırılırken polar ve apolar kovalent bağlar verilir; koordine kovalent bağa moleküllerin H2, Cl2, O2, N2, HCl, H2O, BH3, NH3, CH4, CO2 Lewis elektron nokta formülleri üzerinden bağın ve moleküllerin polarlık-apolarlık durumları üzerinde bağların açıklanmasında bilişim teknolojilerinden animasyon, simülasyon, video vb. bağlı bileşiklerin sistematik adlandırmasını HCl, H2SO4, HNO3, NH3 bileşik örneklerinin sistematik adları bağın oluşumunu bağın açıklanmasında elektron denizi modeli kullanılır. Zayıf Etkileşimler Zayıf ve güçlü etkileşimleri bağ enerjisi esasına göre ayırt türler arasındaki zayıf etkileşimleri der Waals kuvvetleri dipol-dipol etkileşimleri, iyon-dipol etkileşimleri, dipol-indüklenmiş dipol etkileşimleri, iyon-indüklenmiş dipol etkileşimleri ve London kuvvetleri etkileşimleri, iyon-dipol etkileşimleri ve London kuvvetlerinin genel etkileşme güçleri bağları ile maddelerin fiziksel özellikleri arasında ilişki bağının oluşumu bileşik serilerinin kaynama noktası değişimleri grafik üzerinde, hidrojen bağları ve diğer etkileşimler kullanılarak Sancar’ın DNA’nın onarımı ile ilgili çalışmalarına ve kısa biyografisine okuma parçası olarak yer azimli ve kararlı olmanın bilimsel çalışmalarda başarıya ulaşmadaki önemi vurgulanır. Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Fiziksel ve kimyasal değişimi, kopan ve oluşan bağ enerjilerinin büyüklüğü temelinde ayırt arasında fiziksel ve kimyasal değişimlerin açıklanmasında bilişim teknolojilerinden animasyon, simülasyon, video vb. yararlanılır. 📅 01 Aralık 2017♻ 19 Aralık 2021GüncelKonu ÖzetiMaddelerde meydana gelen değişimler fiziksel ve kimyasal değişim olarak ikiye ayrılır. Fiziksel değişimlerde zayıf etkileşimler rol alırken kimyasal değişimlerde güçlü etkileşimler rol almaktadır. Kimyasal değişimler tepkime denklemi ile gösterilebilir ve üç çeşit tepkime türü konudaFiziksel ve kimyasal değişimin nedenlerini ve tanımınıKimyasal tepkime denklermlerini, denkleştirilmesiniYanma, çözünme - çökelme ve asit - baz tepkimeleriniöğreneceksiniz.✍ Ders NotlarıKimyasal Etkileşimler Giriş ve Etkileşimlerin SınıflandırılmasıKimyasal Etkileşimler Güçlü EtkileşimlerKimyasal Etkileşimler Zayıf EtkileşimlerKimyasal Etkileşimler Fiziksel ve Kimyasal DeğişimlerGüncel müfredata uyumlu ve ücretsiz lise ders notları, YKS hazırlık notları ve TYT-AYT soru dağılımlarına Bikifi ile ulaş! Fiziksel özellik Bir maddenin renk, koku, tat ve şekil gibi dış yapısını ve görüntüsünü ilgilendiren özellikleridir. Örnek Hal değişimleri, buhar basıncı, çözünürlük, yoğunluk… Kimyasal özellik Bir maddenin iç yapısını ilgilendiren, yani elektron düzeni, aktifliği, yanma veya bağ yapısı ile ilgili özellikleridir. Fiziksel değişim Maddenin yapısının bozulmadığı değişimlerdir. Örnek buzun erimesi, ısıtılan demir çubuğun boyunun uzaması, tuzun suda çözünmesi, bakır telin elektriği iletmesi, yoğurttan ayran yapılması… Kimyasal değişim Tamamen farklı özellikteki maddelerin oluştuğu değişimlerdir. Örnek Çürüme, ekşime, mayalanma, küflenme, sütten yoğurt yapılması, elektroliz, fotosentez, yanma, paslanma, bileşik oluşumu…

kimyasal değişimler ygs konu anlatımı